Beslenme ve Diyetetik Doktora Programı

Program Hakkında

Lokman Hekim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beslenme ve Diyetetik Doktora Programı, 2020–2021 eğitim-öğretim yılında açılmış ve aynı yıl öğrenci kabulüne başlamıştır. Programın öğretim dili Türkçe, normal öğrenim süresi dört yıldır (sekiz yarıyıl).

Program; beslenme bilimleri, toplum beslenmesi, diyetetik ve toplu beslenme sistemleri alanlarında ileri düzey eğitim, bilimsel araştırma ve uygulama çalışmalarını kapsamaktadır. Beslenmenin sağlığın korunması ve geliştirilmesindeki rolü, hastalıkların önlenmesi ve beslenme tedavisi, besin güvenliği, beslenme politikaları ve yaşam boyu sağlıklı beslenme yaklaşımları programın temel çalışma alanlarını oluşturmaktadır.

Program kapsamında öğrencilerin bilimsel araştırma yetkinliklerinin geliştirilmesi, bağımsız ve disiplinler arası araştırmalar yürütmeleri, özgün bilimsel bilgi üretmeleri ve araştırma sonuçlarını akademik çalışmalar ile mesleki uygulamalara aktarabilmeleri hedeflenmektedir.

Beslenme ve Diyetetik Doktora Programı, alanında ileri düzey bilimsel bilgi üretebilen, araştırma projeleri planlayıp yürütebilen, bilimsel gelişmeleri eleştirel bir yaklaşımla değerlendiren ve beslenme ile sağlık politikalarının geliştirilmesine katkı sunabilen bilim insanları yetiştirmeyi amaçlamaktadır.

Program, tezli yüksek lisans derecesiyle kabul edilen öğrenciler için toplam 240 AKTS kredisinden oluşmaktadır. Öğrencilerin en az yedi kredili ders kapsamında 120 AKTS, seminer ve tez çalışmaları kapsamında ise 120 AKTS tamamlamaları gerekmektedir.

Programın normal öğrenim süresi sekiz yarıyıl, azami tamamlama süresi on iki yarıyıldır. Kredili derslerin en fazla dört yarıyıl içerisinde ve en az 3,00 genel not ortalamasıyla tamamlanması zorunludur.

Program kapsamında yürütülen başlıca araştırma alanları şunlardır:

Beslenme Bilimleri ve Toplum Beslenmesi: Toplumun beslenme durumu ve alışkanlıkları, beslenme bilgi düzeyi, kronik hastalıklar ve beslenme ilişkisi, mikro besin ögeleri, ağız ve diş sağlığı, anemiler, obezite, yeme bozuklukları, beslenmede duyusal faktörler, antioksidanlar, fonksiyonel besinler, besin analizleri, pişirme ve besin işleme yöntemlerinin besin ögeleri üzerindeki etkileri.

Toplu Beslenme Sistemleri: Gıda güvenliği, sanitasyon, sağlıklı beslenme, personelin bilgi ve becerileri, mutfak ve servis sistemleri, kalite yönetimi, satın alma ve depolama süreçleri.

Diyetetik: Kanser ve beslenme, obezite, besin kaynaklı etmenler, vitamin eksiklikleri, yetersiz beslenme, ilaç-besin etkileşimleri ve hastalıkların önlenmesi ile tedavisinde beslenmenin rolü.

Endokrin Hastalıkları ve Beslenme: Endokrin hastalıklarda beslenme tedavisi, obezite, yetersiz beslenme, vitamin eksiklikleri, insülin tedavisi, ilaç-besin etkileşimleri ve endokrin bozucu maddelerin beslenmeyle ilişkisi.

Kadın Sağlığı ve Beslenme: Gebelik ve doğum sonrası dönemde beslenme, gestasyonel diyabet, obezite, vitamin eksiklikleri, yetersiz beslenme, besin kaynaklı etmenler ve ilaç-besin etkileşimleri.

Bu alanlarda yürütülen eğitim, uygulama ve araştırma faaliyetleriyle öğrencilerin ileri düzey bilimsel bilgi ve araştırma becerileri kazanmaları desteklenmektedir.

Kazanılan Derece

Beslenme ve Diyetetik Doktora Programını başarıyla tamamlayan öğrencilere Beslenme ve Diyetetik Doktora Derecesi (PhD) verilir.

Kabul ve Kayıt Koşulları

Beslenme ve Diyetetik Doktora Programına öğrenci kabulü, Lokman Hekim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği ile Sağlık Bilimleri Enstitüsünün ilgili düzenlemeleri doğrultusunda gerçekleştirilir.

Programa başvuracak adayların aşağıdaki koşulları sağlamaları gerekmektedir:

1. Beslenme ve Diyetetik lisans programından mezun olmak ve Beslenme ve Diyetetik, Diyetetik, Beslenme Bilimleri, Toplum Beslenmesi veya Toplu Beslenme Sistemleri alanlarından en az birinde tezli yüksek lisans derecesine sahip olmak.

2. Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı'ndan (ALES) sayısal puan türünde en az 55 puan almış olmak.

3. Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezi yabancı dil sınavlarından en az 55 puan veya eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından buna denk bir puan almış olmak.

4. Bilimsel değerlendirme sınavına (yazılı ve/veya mülakat) katılmak.

Yurt dışındaki yüksek lisans programlarından mezun olan Türk ve yabancı uyruklu adayların, ilgili mevzuat kapsamında diploma tanıma veya denklik koşullarını sağlamaları gerekmektedir.

Adayların genel başarı puanı; ALES puanının %50'si, mezuniyet not ortalamasının %20'si ve bilimsel değerlendirme sınavı sonucunun %30'u dikkate alınarak hesaplanır.

Mülakata katılmayan veya mülakattan 100 üzerinden en az 60 puan alamayan adayların genel başarı puanı hesaplanmaz ve başvuruları başarısız kabul edilir.

Genel başarı sıralamasına göre ilan edilen kontenjanlar dâhilinde kayıt hakkı kazanan adayların kesin kayıt işlemleri Sağlık Bilimleri Enstitüsü tarafından yürütülür.

Programın Amacı

Beslenme ve Diyetetik Doktora Programının amacı; alanında ileri düzey kuramsal ve uygulamalı bilgiye sahip, bilimsel araştırmaları bağımsız veya disiplinler arası ekiplerle planlayıp yürütebilen, araştırma sonuçlarını analiz ederek bilimsel yayınlara dönüştürebilen, özgün bilgi üreten ve yenilikçi yaklaşımlar geliştirebilen bilim insanları yetiştirmektir.

Program ile öğrencilerin bilimsel gelişmeleri izleme, eleştirel değerlendirme, analiz ve sentez yapma, karmaşık sorunlara bilimsel çözümler geliştirme ve alanlarındaki teknolojik araçları etkin kullanma becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Ayrıca mesleki etik ilkeleri benimseyen, yaşam boyu öğrenme yaklaşımını içselleştiren, beslenme ve sağlık politikalarının oluşturulmasına ve geliştirilmesine katkı sunabilen, akademik eğitim ve araştırma faaliyetlerinde görev alabilecek nitelikli bilim insanlarının yetiştirilmesi amaçlanmaktadır.

Program Yeterlilikleri (Kazanımlar)

Beslenme ve Diyetetik Doktora Programını başarıyla tamamlayan mezunlar:

1. Beslenme ve Diyetetik alanındaki güncel ve ileri düzey kuramsal ve uygulamalı bilgileri bütünleştirerek özgün düşünce ve araştırmalarla bilimsel bilgi birikimini geliştirir.

2. Beslenme ve Diyetetik alanının diğer disiplinlerle etkileşimini değerlendirir; karmaşık bilimsel sorunları analiz ederek özgün ve disiplinler arası çözüm yaklaşımları geliştirir.

3. Alanındaki yeni bilimsel bilgileri sistematik ve eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir ve araştırma ile uygulama süreçlerinde kullanır.

4. Yeni düşünce, yöntem, tasarım ve uygulamalar geliştirir veya mevcut bilimsel yaklaşımları farklı alanlara uyarlayarak özgün araştırmalar yürütür.

5. İleri düzey araştırma yöntemlerini kullanarak bilimsel araştırmaları bağımsız biçimde planlar, yürütür, analiz eder ve sonuçlandırır.

6. Bilimsel araştırma sonuçlarını ulusal ve uluslararası hakemli dergilerde yayımlayarak veya özgün bilimsel çalışmalar üreterek alanındaki bilgi birikimine katkı sağlar.

7. Yaratıcı ve eleştirel düşünme, problem çözme ve karar verme becerilerini kullanarak beslenme ve sağlık alanındaki sorunlara yenilikçi çözümler geliştirir.

8. Disiplinler arası araştırma ve uygulama süreçlerinde sorumluluk üstlenir, ekip çalışmasına katkı sağlar ve gerektiğinde liderlik yapar.

9. Mesleki etik ilkeler, bilimsel sorumluluk ve yaşam boyu öğrenme yaklaşımı doğrultusunda akademik ve mesleki gelişimini sürdürür.

10. Beslenme ve Diyetetik alanındaki bilimsel gelişmeleri eğitim, araştırma, sağlık hizmetleri ve beslenme politikalarının geliştirilmesine aktarır.

Yeterlilik Koşulları ve Kuralları

Beslenme ve Diyetetik Doktora Programında öğrencilerin akademik ilerleme süreçleri, Lokman Hekim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülür.

Öğrencilerin doktora yeterlik aşamasına geçebilmeleri için en az yedi kredili dersi ve seminer çalışmasını başarıyla tamamlamaları, ders aşamasını en fazla dört yarıyılda bitirmeleri ve en az 3,00 genel not ortalamasına sahip olmaları gerekmektedir. Genel not ortalaması 3,00'ın altında olan öğrenciler doktora yeterlik sınavına alınmaz.

Doktora yeterlik sınavı, öğrencilerin alanlarındaki temel bilgi ve kavramlara hâkimiyetlerini, bilimsel araştırma yeterliliklerini ve doktora düzeyindeki araştırmaları yürütme becerilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Öğrencilerin en geç beşinci yarıyılın sonuna kadar doktora yeterlik sınavına girmeleri zorunludur. Bir öğrenci bir yılda en fazla iki kez yeterlik sınavına girebilir.

Doktora yeterlik sınavına girebilmek için Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezi yabancı dil sınavlarından en az 60 puan veya ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından buna denk bir puan alınması gerekmektedir. Bu koşulu sağlayamayan öğrencilerin üniversite ile ilişikleri kesilir.

Doktora yeterlik sınavında başarısız olan öğrenciler bir sonraki yarıyılda yeniden sınava alınır. İkinci sınavda da başarısız olan öğrencilerin doktora programıyla ilişikleri kesilir.

Doktora yeterlik sınavında başarılı olan öğrenciler, en geç altı ay içerisinde doktora tez önerilerini Tez İzleme Komitesi (TİK) önünde sözlü olarak savunurlar.

Tez İzleme Komitesi, öğrencinin tez önerisini değerlendirir ve kabul edilen tez çalışmalarının ilerleyişini izler. Öğrenciler, komitenin öneri ve değerlendirmeleri doğrultusunda doktora araştırmalarını sürdürürler.

Tez çalışmasını tamamlayan öğrenciler, doktora tezlerini ilgili jüri önünde savunurlar. Tez savunmasında başarılı olan ve ilgili mevzuatta belirtilen diğer yükümlülükleri yerine getiren öğrenciler doktora derecesi almaya hak kazanırlar.

Ölçme ve Değerlendirme

Beslenme ve Diyetetik Doktora Programında ölçme ve değerlendirme süreçleri, Lokman Hekim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği doğrultusunda yürütülür.

Öğrencilerin derslerdeki akademik başarıları, ara sınavlar, ödevler, uygulamalı çalışmalar, projeler, laboratuvar çalışmaları ve yarıyıl sonu sınavları birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Her ders için öğrencinin yarıyıl içerisindeki performansı ve yarıyıl sonu sınavı dikkate alınarak ders başarı notu oluşturulur.

Doktora yeterlik sınavı, tez önerisi değerlendirmesi, tez izleme süreçleri ve tez savunması, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.

Değerlendirme süreçlerinde öğrencilerin bilimsel bilgi birikimleri, araştırma yeterlilikleri, eleştirel düşünme, problem çözme ve özgün bilimsel bilgi üretme becerileri esas alınır.

Mezuniyet Koşulları

Beslenme ve Diyetetik Doktora Programı'ndan mezun olabilmek için öğrencilerin:

1. En az yedi kredili ders, seminer ve tez çalışmalarını kapsayan toplam 240 AKTS kredisini tamamlamaları,

2. Kredili dersleri en fazla dört yarıyılda ve en az 3,00 genel not ortalamasıyla başarıyla tamamlamaları,

3. Programda öngörülen seminer çalışmasını başarıyla tamamlamaları,

4. Doktora yeterlik sınavında başarılı olmaları,

5. Doktora tez önerilerini Tez İzleme Komitesi önünde başarıyla savunmaları,

6. Tez izleme süreçlerini başarıyla tamamlamaları,

7. Beslenme ve Diyetetik alanına özgün bilimsel katkı sağlayan bir doktora tezi hazırlamaları,

8. Doktora tezlerini ilgili jüri önünde başarıyla savunmaları,

9. Lokman Hekim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nde belirtilen diğer mezuniyet koşullarını sağlamaları gerekmektedir.

Bu koşulları yerine getiren öğrenciler Beslenme ve Diyetetik Doktora Derecesi almaya hak kazanırlar.

9. İleri Eğitim Olanakları (Doktora/PhD)

Beslenme ve Diyetetik Doktora Programını başarıyla tamamlayan mezunlar, doktora sonrası araştırma programlarına katılarak akademik ve bilimsel çalışmalarını sürdürebilirler.

Mezunlar beslenme bilimleri, toplum beslenmesi, diyetetik, toplu beslenme sistemleri ve ilgili disiplinler arası alanlarda ulusal ve uluslararası araştırma projelerinde görev alabilirler.

Ayrıca ilgili akademik atanma ve yükseltilme koşullarını sağlamaları durumunda yükseköğretim kurumlarında akademik kariyerlerine devam edebilir, doçentlik başvurusunda bulunabilir ve eğitim, araştırma ile bilimsel danışmanlık faaliyetlerinde görev alabilirler.

İstihdam Alanları

Beslenme ve Diyetetik Doktora Programı mezunları, sahip oldukları ileri düzey bilimsel araştırma ve akademik yeterlilikler doğrultusunda yükseköğretim kurumları, sağlık kuruluşları, kamu kurumları ve özel sektörde çeşitli görevler üstlenebilirler.

Mezunların çalışma alanları arasında:

• Üniversitelerin Beslenme ve Diyetetik bölümleri ve ilgili akademik birimleri,

• Kamu ve özel hastanelerin klinik beslenme ve diyetetik birimleri,

• Toplu beslenme hizmetleri ve beslenme yönetimi birimleri,

• Kamu kurum ve kuruluşlarının toplum sağlığı ve beslenme hizmetleri,

• Gıda ve besin endüstrisi,

• Bireysel beslenme danışmanlığı ve eğitim merkezleri,

• Spor merkezleri ve sporcu beslenmesi alanında faaliyet gösteren kuruluşlar,

• Bilimsel araştırma ve proje geliştirme merkezleri,

• Beslenme ve sağlık politikalarıyla ilgili kurumlar yer almaktadır.

Program mezunları, ilgili mevzuat ve istihdam koşulları doğrultusunda akademisyen, araştırmacı, klinik diyetisyen, yönetici diyetisyen, toplum sağlığı diyetisyeni, eğitimci ve bilimsel danışman olarak görev alabilirler.

Çalışma Düzeni ve Ders Saatleri

Beslenme ve Diyetetik Doktora Programı tam zamanlı olarak yürütülmektedir.

Programın eğitim-öğretim faaliyetleri, Lokman Hekim Üniversitesi akademik takvimi ve Sağlık Bilimleri Enstitüsü tarafından belirlenen ders programı doğrultusunda gerçekleştirilir.

Dersler, bilimsel araştırma faaliyetleri, doktora yeterlik süreçleri ve tez çalışmaları ilgili akademik takvim ve danışmanlık planlaması çerçevesinde yürütülür.

Gerekli durumlarda dersler ve sınavlar hafta içi mesai saatleri sonrasında veya hafta sonlarında gerçekleştirilebilir.

Program Sorumlusu ve İletişim

Program Adı: Beslenme ve Diyetetik Doktora Programı

Bağlı Olduğu Enstitü: Lokman Hekim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü

Anabilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı

Program Sorumlusu: Doç. Dr. Ayhan DAĞ

Görevi: Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı

E-posta: ayhan.dag@lokmanhekim.edu.tr

Telefon: 444 8 548 (Dahili: 6424)